Ogólnopolska konferencja naukowa

27 września 2017

 

 

 

 

 

BIBLIOTEKA WCZORAJ I... JUTRO.
W  SETNĄ  ROCZNICĘ  POWSTANIA  STOWARZYSZENIA  BIBLIOTEKARZY  POLSKICH (1917 – 2017)

Strona główna

Tematyka konferencji

Organizatorzy

Patronat honorowy

Terminy

Rejestracja

Lokalizacja

Kontakt

Informacje dodatkowe

Aktualności

 

Tematyka konferencji

Tematyka konferencji została podzielona na cztery profile tematyczne - Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich jako moderator życia bibliotecznego, dzieje i rozwój bibliotek w Polsce na tle ogólnych tendencji światowych, zawód bibliotekarza z jego profilem wykształcenia i współczesnymi potrzebami, "dom książek" - czyli nowoczesne budownictwo biblioteczne i aranżacja jego wnętrz:

  • Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich jako moderator życia bibliotecznego
    Przede wszystkim trzeba rozpatrzeć okoliczności powołania SBP. Chodzi o wyjaśnienie znaczenia czasu i miejsca jego genezy. Jakie były przyczyny powstania SBP i oczekiwania środowiska względem nowej organizacji? Wreszcie warto nakreślić początki działalności SBP. Nie można pominąć roli Stowarzyszenia w trakcie poszczególnych etapów dziejów Polski. Trzeba naświetlić znaczenie SBP w okresie II RP. Nie powinno się również pomijać czasów II wojny i okupacji. Czy SBP odegrało jakąś rolę w ruchu oporu? Podobne pytanie dotyczy sprawy odbudowy życia bibliotecznego po wojnie i roli SBP w czasach PRL. Dalsza kwestia, to wyzwania jakie stawiają przed SBP czasy współczesne i zmiany - jego rola w XXI wieku, inicjatywy podejmowane przez Stowarzyszenie - portal bibliotekarski, publikacje, serie wydawnicze, nagrody, konferencje, cykliczne wydarzenia (Tydzień Bibliotek, Mistrz Promocji Czytelnictwa, Bibliotekarz Roku, Nagroda Naukowa, Nagroda Młodych itp.). Warto także przyjrzeć się innym tego rodzaju organizacjom na świecie, wskazać różnice, podobieństwa i jak radzą sobie z wyzwaniami XXI wieku.

  • Dzieje rozwoju bibliotek w Polsce na tle ogólnych tendencji światowych
    Trzeba wskazać źródła do dziejów dawnych bibliotek i co nam po nich pozostało. Dalszą kwestię stanowi "świt bibliotek europejskich i polskich", który obejmuje główne, najstarsze ośrodki biblioteczne w średniowiecznej Europie i w Polsce, wielkość ich księgozbiorów oraz profile treściowe, miejsce przechowywania ksiąg, personel biblioteczny, początki ewidencji zbiorów i ich wykorzystanie. Czasy nowożytne obejmują wkład bibliotek w kształtowanie się życia narodowego, kolekcje rodowe, księgozbiory szkół, procesy upubliczniania dostępu do zbiorów prywatnych i wykorzystanie ich w działalności naukowej oraz straty wojenne w XVII wieku. Naświetlenie sytuacji bibliotek polskich czasów rozbiorowych należy przeprowadzić w kontekście słów Samuela Bogumiła Lindego: Przez nauki żyć będziemy. Chodzi o ukazanie bibliotek polskich jako broni przed wynarodowieniem. Obok głównych ośrodków i ich roli narodowej należy wyświetlić stosunek zaborców. Warto także wskazać podobieństwa i różnice w położeniu bibliotek w poszczególnych zaborach i na emigracji oraz wpływ na nią sytuacji ogólnoświatowej. Prezentacja rozwoju bibliotek polskich po 1918 roku powinna objąć dziedzictwo zaborów, nowe inicjatywy w czasach II RP, straty wojenne po drugiej wojnie i udział bibliotek w konspiracji oraz ich odbudowę po 1945 roku. Jeśli chodzi o późniejsze dzieje, to trzeba wskazać udział bibliotek w programach wspierających czytelnictwo.

  • Zawód bibliotekarza - profil wykształcenia i współczesne potrzeby
    Przede wszystkim należy wskazać główne kierunki kształtowania się zawodu bibliotekarza w latach 1945 - 1990. Tutaj powinny znaleźć się pierwsze specjalistyczne studia uniwersyteckie, prezentacja programów kształcenia z analizą porównawczą obejmującą różne ośrodki w kraju i za granicą. Trzeba przy tym spróbować odpowiedzieć sobie na pytanie, na ile te programy odpowiadały ówczesnym potrzebom bibliotek. Warto przy tym wskazać czynniki wpływające na zmiany programów kształcenia bibliotekarzy. To pozwoli odpowiedzieć na pytanie, na ile poszczególne ośrodki potrafiły trafić ze swoją ofertą programową na "rynek potrzeb bibliotecznych" i jakie były tego przyczyny. Następny wątek dotyczy zmian wymagań w zakresie przygotowania zawodowego bibliotekarzy po roku 1990. Trzeba wskazać jakie pojawiły się nowe wyzwania i w jaki sposób wpłynęły one na konieczność zmiany pożądanego profilu przygotowania zawodowego do pracy w bibliotece. Dotyczy to szczególnie rozwoju informatyzacji i digitalizacji oraz ekspansji Internetu. Tutaj trzeba postawić sobie dość prowokacyjne pytanie. Czy w dobie Internetu i bibliotek cyfrowych osoba bibliotekarza jest jeszcze potrzebna?

  • "Dom książek" - nowoczesne budownictwo biblioteczne i aranżacja jego wnętrz
    W tym przypadku dużą rolę jako referenci i dyskutanci mogą odegrać architekci. Pierwszym wątkiem powinna być wizja idealnego "domu książek", czyli budynku biblioteki. Na samym początku należy odpowiedzieć sobie na pytanie, gdzie powinien się on znajdować i w jakim miejscu najlepiej go wybudować. Trzeba także określić jego optymalną wielkość (kubaturę) i wygląd. Niezbędnym okaże się opis wyposażenia tego budynku w różne udogodnienia. Warto wskazać jakie jeszcze inne funkcje prócz typowo bibliotecznych taki gmach może spełniać (centrum konferencyjne, teatr, kino, miejsce masowych imprez kulturalnych i inne). Następny wątek nie może pominąć kwestii wewnętrznej komunikacji w budynku biblioteki. Problem ten dotyczy poruszania się ludzi, zwłaszcza niepełnosprawnych (windy i ich rodzaje oraz schody ruchome), a także książek. W tym drugim przypadku trzeba omówić problemy dotyczące ich ręcznego transportu, na wózkach, kolejką i taśmociągiem. Zagadnienia komunikacji w gmachu bibliotecznym powinny objąć sprawę realizacji zamówień poprzez tradycyjne rewersy obsługiwane ręcznie (ewentualnie przesyłane na odpowiedni poziom magazynu rurą) lub drogą elektroniczną. W tym drugim przypadku interesuje nas sprawa ułatwienia realizacji zamówień w formie elektronicznego rewersu. Można spróbować odpowiedzieć sobie na pytanie, czy zastosowanie na tym polu standaryzacji i jednolitej obsługi we wszystkich bibliotekach jest możliwe i czy spełnia nasze oczekiwania. Wątek związany z aranżacją wnętrza powinien proponować sposoby ekonomicznego zagospodarowania kondygnacji w magazynach i w innych pomieszczeniach. Warto zastanowić się nad tym, czy w bibliotece lepszym rozwiązaniem jest jedna duża czytelnia, czy też kilka mniejszych. Tutaj warto poruszyć sprawę "budek czytelniczych" - boksów do indywidualnej pracy - w jakim zakresie należy je wykorzystywać, kto powinien mieć do nich pierwszeństwo. Trzeba omówić problem bezpiecznego przechowywania cennych rzeczy w bibliotece niezbędnych w pracy (np. laptopy). Należy przybliżyć światło i kolorystykę, które mogą okazać się sojusznikami lub wrogami. Locus silentii - jak zapewnić ciszę w bibliotece, i które jej części muszą być szczególnie chronione przed hałasem. Ostatnia sprawa, to fizyczna ochrona zbiorów przed kradzieżą - jakie zastosować zabezpieczenia i procedury dostępu do dóbr przechowywanych w bibliotekach.
Proponowane treści poszczególnych części konferencji mogą zostać uzupełnione (i mamy nadzieję, że tak się stanie) przez referentów i osoby zamierzające wziąć udział w naszej sesji.